niedziela, 09 kwiecień 2017 22:24

Tydzień 3-7 kwietnia w gospodarce Ukrainy

Finansowe zwycięstwa i zapłata reformami, liberalizacja walutowa i prognozy rynkowe.
 
Pierwszy tydzień kwietnia był dla Ukrainy i jej gospodarki tygodniem przełomów i zwycięstw. Oprócz pozytywnego głosowania w Parlamencie Europejskim w sprawie przyznania Ukraińcom możliwości bezwizowych podróży po Europie, w zeszłym tygodniu Ukraina uzyskała długo oczekiwaną transzę kredytu od Międzynarodowego Funduszu Walutowego, a także 600 mln euro pomocy makrofinansowej od Unii Europejskiej.

Zgodnie z oczekiwaniami, orzeczenie Rady Dyrektorów MFW w sprawie przyznania Ukrainie miliarda dolarów kolejnej transzy kredytu w ramach Programu Rozszerzonego Finansowania przyjęto 3 kwietnia. Natomiast już 5 kwietnia na konto Narodowego Banku Ukrainy, przeznaczone do uzupełniania międzynarodowych rezerw walutowych, wpłynął tak długo oczekiwany miliard w różnych walutach – 367 milionów specjalnych praw pożyczkowych, 200 milionów funtów, 146 milionów euro i 92 miliony dolarów. Dzień wcześniej na to samo konto wpłynęło 600 mln euro pomocy makrofinansowej z Unii Europejskiej. Wskutek tego, międzynarodowe rezerwy Ukrainy wzrosły z 15,1 mld dolarów do 16,7 mld dolarów amerykańskich, co pokrywa 3,6 miesiąca przyszłego importu. Ukraińskie władze oceniły czwartą transzę MFW bardzo optymistycznie – NBU nazwał obecny program współpracy z Funduszem „najbardziej udanym programem MFW w całej historii niepodległej Ukrainy”, a minister finansów Ołeksandr Danyliuk wyraził nadzieję, że następną transzę w ramach Programu Rozszerzonego Finansowania Ukraina może uzyskać już w maju. Powiedział również, że w drugiej połowie 2017 roku Ukraina planuje samodzielnie wejść na rynki pożyczek zagranicznych.

Od razu po przyznaniu kredytu, MFW opublikował pełny tekst nowej wersji memorandum  z Funduszem, w którym jasno określono, co trzeba zrobić za środki z przyznanej transzy, by kontynuować dalszą współpracę z Funduszem. Przede wszystkim jest to reforma systemu emerytalnego – do końca kwietnia Ukraina powinna przyjąć nowe przepisy emerytalne, mające obowiązywać już od stycznia 2018 roku. Fundusz rekomenduje stopniowe podnoszenie wieku emerytalnego do 63-65 lat. Po drugie, do końca maja Rada Najwyższa Ukrainy powinna przyjąć ustawę o obrocie gruntów rolnych, a moratorium na sprzedaż takich ziem ma zostać anulowane do końca bieżącego roku. Wśród zobowiązań ukraińskich władz znajduje się przyjęcie nowej ustawy o prywatyzacji oraz początek masowej prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, a także przeprowadzenie ponownej prywatyzacji Odeskiej Fabryki Przyportowej przy jednoczesnym zaangażowaniu w konkurs międzynarodowych inwestorów. Do połowy kwietnia Ukraina musi wskazać międzynarodowo uznaną firmę, która będzie prowadzić negocjacje w sprawie restrukturyzacji i warunków windykacji w sprawie problematycznych kredytów Privatbanku, a do końca kwietnia – przyjąć ustawę o utworzeniu służby dochodzeń finansowych w miejscu zlikwidowanej policji podatkowej. Do 15 czerwca Rada Najwyższa powinna przyjąć ustawę o utworzeniu sądów antykorupcyjnych.

W sferze finansowej memorandum z MFW, Ukraina wzięła na siebie obowiązek utworzenia w tym roku ogólnokrajowego rejestru kredytowego NBU, w którym banki będą gromadzić informacje na temat swoich kredytobiorców, a także wzmocnienia ochrony praw kredytodawców poprzez wprowadzenie odpowiednich zmian w przepisach dotyczących upadłości oraz w Kodeksie podatkowym w zakresie księgowania odpisów nieściągalnych długów bez postępowania upadłościowego. W sferze mieszkaniowo-komunalnej Ukraina ma rozpatrzeć parametry subsydiów mieszkaniowych w celu poprawy ich ukierunkowania, wprowadzić korekty norm społecznych w miesiące pozaszczytowe, zastosować taryfy na dostawy gazu i energii cieplnej na podstawie ich wielkości, a także anulować opłaty ratalne za usługi komunalne dla rodzin, które nie otrzymują subsydiów mieszkaniowych, przyjąć rządowe rozporządzenie o monetyzacji subsydiów oraz utworzyć centralną bazę danych osób uzyskujących pomoc społeczną. W wyniku tych działań koszty subsydiów mieszkaniowych w 2017 roku powinny zmniejszyć się do 47 mld hrywien. Memorandum zawiera również obowiązek zaostrzenia wymagań dotyczących uproszczonego systemu opodatkowania już od 1 stycznia 2018 r., wstrzymania opodatkowania ulgowego (za wyjątkiem lokalnych podatków od majątku) dla firm działających w strefach industrialnych oraz zalegalizowania wydobycia bursztynu i gier hazardowych.

Wraz z przyznaniem transzy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy skorygował prognozy wzrostu ukraińskiej gospodarki. W związku z utratą kontroli nad przedsiębiorstwami leżącymi na terytoriach czasowo okupowanych prognoza wzrostu produktu krajowego brutto w 2017 roku pogorszyła się z 2,9% do 2%, potwierdzono za to prognozę inflacji na poziomie 10%. Jednocześnie po zbadaniu memorandum eksperci Funduszu uważają, że wzrost gospodarki Ukrainy i jej zbliżanie się do gospodarki UE jest możliwe dzięki zmniejszeniu poziomu korupcji. Ich zdaniem zmniejszenie stopnia korupcji na Ukrainie do średniego stopnia w UE pozwoli do 2040 roku doprowadzić poziom PKB na mieszkańca do 50% poziomu środkowoeuropejskiego. Sytuację podobnie ocenia również Bank Światowy – jego prognozy wzrostu ukraińskiej gospodarki i poziomu inflacji na rok 2017 także stanowią odpowiednio 2% i 10%, a zdaniem dyrektor banku ds. Ukrainy, Białorusi i Mołdawii Satu Kahkonen, w celu przyspieszenia ożywienia gospodarczego Ukraina musi przeprowadzić reformy: emerytalną, ziemską, medyczną i antykorupcyjną.

Orzeczenie MFW o kolejnej transzy kredytu i korzystna dla Ukrainy koniunktura na rynkach zewnętrznych pozwoliły NBU przeprowadzić w zeszłym tygodniu największą liberalizację walutową od momentu rozpoczęcia kryzysu finansowego w 2014 roku. Może ona zostać uznana za najważniejsze wydarzenie zeszłego tygodnia w ukraińskiej gospodarce. 4 kwietnia NBU zwiększył dzienny limit na zakup obcej waluty przez obywateli w ukraińskich bankach ponad 12-krotnie, z równowartości 12 tysięcy hrywien, czyli nieco ponad 440 dolarów, do 150 tysięcy hrywien, czyli ponad 5550 dolarów według bieżącego kursu. Zmniejszono również wielkość obowiązkowej sprzedaży obrotów dewizowych przez ukraińskie przedsiębiorstwa – od teraz są one zobowiązane do sprzedaży za hrywny nie 65%, a 50% swoich wpływów walutowych. Zdaniem NBU zmniejszenie wielkości obowiązkowej sprzedaży nie zmniejszy podaży walut obcych na międzybankowym rynku walutowym, ponieważ przedsiębiorstwa i tak sprzedają na tym rynku znacznie więcej, niż jest to wymagane – około 90% swoich dochodów. Ponadto na rynku gotówkowym zaobserwowano podobną sytuację – czarny i „szary” rynek walutowy już dawno proponowały Ukraińcom dowolne kwoty gotówki w obcej walucie w bardzo konkurencyjnych cenach, a orzeczenie NBU po prostu zrównało możliwości
„szarego” i oficjalnego rynku walut. Pozwoliło to jednak Ukraińcom upewnić się, że sytuacja finansowo-gospodarcza na Ukrainie faktycznie się ustabilizowała, czego nie można powiedzieć o samym NBU – w zeszłym tygodniu dyrektor Narodowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy Artem Sytnyk podzielił się szczegółami sprawy, w ramach której tydzień temu w Narodowym Banku odbyły się rewizje. Dotyczy ona wielomilionowego refinansowania ukraińskich banków, większość kwoty którego wychodziła poza granice Ukrainy. Jak powiedział Sytnyk w wywiadzie dla lwowskiej gazety „Wysokyj Zamok”, tylko w jednym ze sprawdzanych przypadków z Ukrainy wyprowadzono 500 milionów dolarów, których odbiorcą był kierownik „objętego refinansowaniem” banku, a takich schematów jest bardzo dużo.

Jak by nie było, w zeszłym tygodniu miało miejsce jeszcze jedno znaczące dla ukraińskiej gospodarki wydarzenie, które potwierdziło, że w sukces Ukrainy wierzy nie tylko Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Amerykański wielonarodowy holding finansowy JPMorgan Chase & Co. w swoim raporcie ocenił ukraińskie warranty subskrypcyjne PKB prawie trzykrotnie wyżej, niż wynoszą ich obecne notowania. Przypominamy, że te papiery wartościowe zostały wypuszczone w czasie restrukturyzacji zewnętrznych długów Ukrainy i przewidują wzrost wypłat za nie od 2021 roku, w przypadku, gdy ukraiński PKB przekroczy 125,4 mld dolarów. Wygląda na to, że rynek coś wie ...

 Wasyl Sydorowicz

 

Praca w Polsce