Tydzień 5-9 lutego w gospodarce Ukrainy

Tydzień 5-9 lutego w gospodarce Ukrainy
Kontrola ekspertów MFW, „szara strefa”, przyspieszenie inflacji oraz ranking dobrobytu i przejrzystości.
Miniony tydzień dla ukraińskiej gospodarki zostanie zapamiętany oczekiwaniem na wizytę w Kijowie ekspertów głównego wierzyciela Ukrainy - Międzynarodowego Funduszu Walutowego, informacjami dotyczącymi przyspieszenia inflacji oraz spadkiem pozycji Ukrainy w światowym rankingu dobrobytu gospodarczego і jednoczesnym istotnym wzrostem pozycji państwa w rankingu przejrzystości budżetowej krajów świata.

O wizycie ekspertów MFW w Kijowie poinformował stały przedstawiciel fundacji na Ukrainie Gösta Ljungman. Według niego, zespół w składzie kilku ekspertów Funduszu odwiedzi stolicę Ukrainy w dniach 12 a 16 lutego w celu omówienia kwestii technicznych z przedstawicielami władz lokalnych. Jednakże, w siedzibie MFW natychmiast ostrzegli, że mówić o wznowieniu kredytowej współpracy przynajmniej na razie nie warto. „To nie jest misja szacunkowa в w ramach przeglądu rozszerzonego programu finansowania. Eksperci Fundacji są oddelegowani w celu przeprowadzenia dyskusji. Terminu przeprowadzenia misji szacunkowej jeszcze nie ustalono”, - podkreślił Międzynarodowy Fundusz Walutowy odpowiadając jednocześnie na prośbę państwowej agencji prasowej „Ukrinform” o informację. Z kolei minister finansów Ukrainy Ołeksandr Danyluk oświadczył, że jednym z celów podróży zagranicznych ekspertów MFW na Ukrainę jest przedstawienie zaleceń dotyczących ustawy o utworzeniu Sądu Antykorupcyjnego. Podkreślił też, że „wizyta techniczna” jest również niezbędna do tego, żeby Ukraina mogła ruszyć dalej z współpracą z Funduszem.

W czasie przygotowań ekspertów MFW do wizyty, Fundusz opublikował 9 lutego inne wyniki badań dotyczące Ukrainy – na temat jej „szarej strefy”. Według wyników badań przeprowadzonych przez ekonomistę MFW Leandro Medinę i naukowca Friedricha Schneidera z Uniwersytetu Keplera w Linz, wspomniana „szara strefa” obejmuje 44,8% struktury ekonomii Ukrainy. Według obliczeń, średni zasięg „szarej strefy” Ukrainy w latach 1991-2015 został oszacowany na 44,8% produktu krajowego brutto, a w 2015 - 42,9%. Począwszy od 1991 roku, kiedy „szara strefa” Ukrainy została oszacowana na 38,96% PKB, wskaźnik ten stale wzrastał do 1998 roku osiągając szczyt 57%. Spadek zanotowano w 2008, kiedy liczba ta wyniosła 36,65%, a po kryzysie finansowym w latach 2009-2014 wskaźnik na Ukrainie wahał się od 39,2% do 43,5%. Dla porównania, w krajach rozwiniętych wskaźnik „szarej strefy” wynosił od 7% do 15% PKB, podczas gdy w Polsce szacowano go na 25,1% i 16,67% PKB w 2015. W Rosji - odpowiednio 38,4. % i 33,7% PKB.

Drugą ważną wiadomością ubiegłego tygodnia gospodarki były dane na temat styczniowej inflacji – według Państwowej Służby Statystycznej, degresja Ukrainie nabiera rozpędu. Tak więc, w styczniu 2018 inflacja wyniosła 1,5% porównując z poprzednim miesiącem i 14,1% w stosunku do stycznia 2017. Wzrost ceny na produkty żywnościowe: najbardziej w styczniu podrożały warzywa i owoce (odpowiednio 10,8% i 7,6%). Zanotowano wzrost cen o 1,1-3% za jajka, mleko, chleb, śmietanę, ryby i produkty rybne, mięso oraz wyroby mięsne, ale staniały kasza gryczana i cukier. Usługi telekomunikacyjne zdrożały o prawie 3%. Kontynuacja trendów inflacyjnych spowodowała rozmowy z Bankiem Narodowym o ewentualnym ponownym podniesieniu stopy procentowej, która w styczniu bieżącego roku nieoczekiwanie wzrosła do 16% rocznie. Zgodnie z rezultatami dyskusji członków Komitetu Standardów Rachunkowości Bankowej na temat poziomu stóp dyskontowych opublikowanych 5 lutego, większość członków Komitetu doszła do wniosku, że prawdopodobieństwo dalszego wzrostu stopy dyskontowej w najbliższej przyszłości istnieje, jeżeli nie ma oznak znaczącego obniżenia presji inflacyjnej. „W przypadku ryzyka przedterminowego zakończenia programu MFW i łagodniejszej polityki fiskalnej, strategia pieniężna powinna znacznie ją zaostrzyć. Jednocześnie prawdopodobieństwo złagodzenia polityki pieniężnej do końca 2018 jest niewielkie”, - zaznaczono w dokumencie. Co ciekawe, trendy inflacyjne utrzymują się na tle odwrotnych tendencji w stosunku do kursu hrywny – w ubiegłym tygodniu ukraińska waluta krajowa znacząco wzmocniła się na rynku międzybankowym, a dolar staniał z 27,84 hrywien na początku tygodnia do 27,04 hrywien 9 lutego. Na rynku pieniężnym dolar amerykański jest sprzedawany za 27,4-27,5 hrywien. Swoją drogą, w styczniu 2018 roku Ukraińcy w ostatnim półroczu osiągnęli rekord sprzedaży obcej waluty – 837,3 miliona dolarów, co daje 257,2 miliona dolarów więcej, niż kupiono w tym samym miesiącu. Sytuację w minionym tygodniu z powodzeniem wykorzystał Bank Narodowy, który kupował walutę w celu uzupełnienia rezerw złota i dewiz. Jednakże, zakupy te nie „zrekompensowały” 460 milionów dolarów kredytu MFW, jakiego udzielono 5-6 lutego.

Ważną wiadomością z zeszłego tygodnia była pozycja Ukrainy w dwóch globalnych rankingach - dobrobytu gospodarczego i przejrzystości budżetu. W rankingu dobrobytu i standardu życia, które sporządziło brytyjskie centrum analityczne „The Legatum Institute”, Ukraina tradycyjnie „zostaje w tyle”, zajmując 112 miejsce tracąc 5 pozycji w porównaniu z rokiem 2016. Od 2006 roku, kiedy opublikowano pierwszy taki ranking, Ukraina straciła 17 pozycji. Obecnie „sąsiadami” Ukrainy w rankingu dobrobytu są Bangladesz i Burkina-Faso. Polska zajmuje 32 miejsce, Rosja – 101, a na podium znalazły się Norwegia, Nowa Zelandia i Finlandia. Państwa w rankingu ocenia się na podstawie wyników ankiet obywateli w ośmiu kategoriach: stanu gospodarki, sfery społecznej, rządu, przedsiębiorczości, ochrony zdrowia i wolności osobistej. Najniższą ocenę Ukraina otrzymała w kategorii ochrony zdrowia, spadając przy tym o 24 pozycje porównując z zeszłorocznymi wynikami, a najpozytywniejsze zmiany (+20 pozycji) zaszły w rejestrze kapitału społecznego.

Bardziej optymistycznym dla Ukrainy można określić ranking przejrzystości budżetowej, za który odpowiada organizacja „International Budget Partnership” – w tym rankingu, na podstawie wyników z 2017 roku, Ukraina zajęła 39 miejsce na świecie, znajdując się niedaleko Polski i Słowacji, a nawet wyprzedzając Węgry. Porównując 2015 rokiem, pozycja Ukrainy wzrosła o 14%, co umożliwiło jej podniesienie się o 18 pozycji. Ranking przejrzystości budżetowej sporządza się raz na dwa lata i obejmuję analizę budżetów 115 krajów świata według jednej metodologii.

 

Wasyl Sydorowicz

Artykuły powiązane