Tydzień 4-8 czerwca w gospodarce Ukrainy

Tydzień 4-8 czerwca w gospodarce Ukrainy
Sąd Antykorupcyjny, dymisja ministra finansów i stabilność cenowa.

 

Najważniejszą wiadomością minionego tygodnia była realizacja przez Ukrainę kluczowego wymagania Międzynarodowego Funduszu Walutowego niezbędnego do kontynuacji współpracy – przyjęcie przez Radę Najwyższą ustawy o Sądzie Antykorupcyjnym, dymisja ministra finansów z powodu konfliktu z premierem i wiadomość o tym, że w Ukrainie ceny już nie rosną.

Ustawa o utworzeniu na Ukrainie Najwyższego Sądu Antykorupcyjnego została uchwalona przez parlament 7 czerwca. Za jego przyjęciem głosowało 315 deputowanych. Podczas głosowania był obecny inicjator tej ustawy – ukraiński prezydent Petro Poroszenko, który w swoim przemówieniu podkreślił, że proponowany do zatwierdzenia projekt ustawy jest "w pełni zgodny z zaleceniami Komisji Weneckiej, a jednocześnie w pełni zgodny z Konstytucją i prawodawstwem Ukrainy". Najwięcej sporów w proponowanym projekcie wzbudziły postanowienia o doborze sędziów do nowego sądu, zgodnie z którymi co najmniej 3 z 6 członków Rady Międzynarodowych Ekspertów może zawetować każdą kandydaturę zaproponowaną do sądu przez Wyższą Komisję Kwalifikacyjną Sędziów, a także prawo Rady Międzynarodowych Ekspertów do przeprowadzenia rozmowy z każdym kandydatem na stanowisko sędziego.

Przyjęcie Ustawy o Sądzie Antykorupcyjnym spotkało się z wielkim zadowoleniem tak w Komisji Weneckiej, jak i w Międzynarodowym Funduszu Walutowym. "Jest to ważny krok naprzód dla Ukrainy i dla Europy, przede wszystkim dla obywateli Ukrainy, którzy zbyt długo cierpieli od zła korupcji. Dzisiejsze głosowanie pokazuje, że Ukraina jest zorientowana na kontynuowanie drogi reform i integracji europejskiej" - czytamy w oświadczeniu prezydenta Komisji Weneckiej Gianni Buquicchio, który wezwał wszystkich zaangażowanych do szybkiego zapewnienia instytucji sądu i zapewnienia mu wszystkich środków, niezbędnych do funkcjonowania. Z kolei Międzynarodowy Fundusz Walutowy w swoim komunikacie prasowym był bardziej powściągliwy w ocenach i powiedział, że przeprowadzi analizę ustawy o Najwyższym Sądzie Antykorupcyjnym pod kątem zgodności z umowami, które zostały osiągnięte w kontekście programu reform wspieranych przez MFW. "Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła dziś projekt ustawy o Najwyższym Sądzie Antykorupcyjnym, uzupełniając tym nowym, podstawowym elementem strategię antykorupcyjną władz Ukrainy. Eksperci MFW przeprowadzą analizę dokumentu pod kątem jego zgodności z umowami, osiągniętym w kontekście programu", - powiedział przedstawiciel MFW na Ukrainie Goesta Ljungman. Czy będzie ta analiza pozytywna, będzie można dowiedzieć się już 12-13 czerwca, kiedy Parlament Europejski będzie rozpatrywać wydzielina Ukrainie 1 mld euro pomocy makrofinansowej – tam kwestie Sądu Antykorupcyjnego są również kluczowym warunkiem.

W tym samym czasie przyjęcie ustawy o Sądzie Antykorupcyjnym jeszcze nie oznacza, że realizacja przyznania kolejnej transzy kredytu MFW dla Ukrainy będzie wykonana. O ile jest to główny, ale tylko jeden z warunków, który należy wykonać aby wznowić współpracę. Dwoma innymi wymaganiami jest doprowadzenie cen gazu ziemnego do poziomu ceny importu i zrównoważenie budżetu Ukrainy w stosunku do dochodów i wydatków, które wymagane jest już dzisiaj z powodu ogólnego niewywiązania się z części dochodowej budżetu. I ani w pierwszej, ani w drugiej sprawie nie ma decyzji odnośnie tego na poziomie rządu. Komentując kwestię ceny na gaz, premier Ukrainy Wołodymyr Hrojsman szczerze oświadczył, że na dziś prostej odpowiedzi na to pytanie w rządzie nie ma. "To jest bardzo delikatna kwestia, i wiecie o tym. Wiecie, że to jest bardzo trudne i jest bardzo negatywnie postrzegane przez społeczeństwo. Szukam wyjścia, aby obsługiwać zewnętrzne zadłużenie z jednej strony, a z drugiej strony, aby Ukraińcy z niskimi dochodami nie odczuli wzrostu [cen na gaz – przyp. red.]", - oświadczył on podczas godziny pytań do rządu w parlamencie. Wyraził również nadzieję, że reformy w kraju uda się kontynuować, a Ukraina będzie w stanie wyjść na 5% poziom wzrostu ekonomicznego, co jego zdaniem pozwoli poprawić jakość życia ukraińskich obywateli. Odnośnie zrównoważenia budżetu, to na razie nie jest jasne, w jaki sposób i kto będzie to robić – przecież drugą, główną wiadomością w zeszłym tygodniu stało się zwolnienie przez Radę Najwyższą ze stanowiska ministra skarbu Ołeksnadra Danyluka. Wniosek premiera Hrojsmana o zwolnieniu Danyluka ze stanowiska poparło 254 deputowanych. Przypomnijmy, że historia z rezygnacją ministra finansów rozpoczęła się 23 maja, kiedy Ołeksander Danyluk publicznie pokłócił się z premierem, domagając się naznaczenia swojego doradcy Jany Burimowej na zastępcę ministra. Kolejnym krokiem sporu stał się wniosek Państwowej Służby Fiskalnej z podporządkowania Ministerstwa Finansów i pozbawienia prawa Ministerstwa do uzgadniania dokumentów, które są rozpatrywane przez rząd, ale po publicznym i międzynarodowym rezonansie wywołanym przez list Danyluka do międzynarodowych partnerów Ukrainy, te decyzje nie weszły w życie. Do pełnienia obowiązków ministra finansów rząd naznaczył pierwszego zastępcę ministra Oksanę Markarową, która od razu nazwała trzy kluczowe priorytety działalności Ministerstwa: ekonomiczną efektywność, stabilność makroekonomiczną i zmniejszenie ryzyka fiskalnego oraz wsparcie wzrostu gospodarczego. Sytuację gospodarczą w kraju Oksana Markarowa oceniła pozytywnie – według jej słów, "sytuacja w gospodarce i finansach jest dobra, sytuacja jest pod kontrolą".

Sytuację z rezygnacją Ołeksandra Danyluka jako pierwsze poczuły ukraińskie euroobligacje. 6 czerwca, kiedy dowiedziano się o wniesieniu przez premiera Hrojsmana wniosku o zwolnieniu ministra finansów, obligacje rządowe staniały – cena obligacji z terminem zapadalności w 2026 i 2027 roku spadła o ponad 0,7 centa, a obligacje z mniejszym okresem spłaty – o 0,2 centa. Chłodno ocenił sytuację z rezygnacją ministra Międzynarodowy Fundusz Walutowy – w oświadczeniu w tej sprawie oficjalnego przedstawiciela MFW Jerry'ego Rice'a stwierdza się, że w warunkach dymisji ministra Ukrainy ważne jest, aby utrzymać wiodącą rolę Ministerstwa Finansów w kształtowaniu polityki fiskalnej. "Nie komentujemy spraw personalnych dotyczących poszczególnych osób, ale będziemy wyrażali obawy dotyczące możliwych zmian instytucjonalnych roli Ministerstwa Finansów. Naszym zdaniem, Ministerstwo Finansów powinno zachować swoją decydującą rolę w kształtowaniu polityki fiskalnej" - podkreślił. Podobne stanowisko wyraził także ukraiński Bank Narodowy, który pomimo dymisji ministra roku spodziewa się w 2018 otrzymania transzy MFW w kwocie 2 mld USD. "Dla MFW kluczowe jest nie to, kto stoi na czele Ministerstwa Finansów, a sekwencja jego polityki, stabilność finansów publicznych i ogólny postępu kraju odnośnie wykonania porozumień, zgodnie z Programem Współpracy z Funduszem", - oświadczono w NBU podkreślając, że niezależnie od tego, kto jest uczestnikiem Programu Współpracy z MFW, zobowiązania w Programie bierze na siebie Ukraina, a dla MFW najważniejsze jest to, aby kraj przestrzegał regulaminu Programu.

Z innych wiadomości minionego tygodnia warto zwrócić uwagę na komunikat Państwowej Służby Statystycznej o tym, że na Ukrainie w maju ceny w porównaniu z poprzednim miesiącem nie rosły. W tym samym czasie od początku roku ceny konsumpcyjne wzrosły o 4,4%. Inflacja bazowa w maju 2018 roku w porównaniu z poprzednim miesiącem, wyniosła 0,2%, od początku roku – 3,5%. W maju ceny żywności i napojów bezalkoholowych spadły o 0,7%. Prawie 90 tysięcy najbogatszych Ukraińców przechowuje w bankach oszczędności na kwotę 161,8 mld hrywien – poinformował o tym zastępca dyrektora zarządzającego Funduszem Gwarancji Depozytów Osób Fizycznych Andrij Ołenczyk. Międzynarodowe rezerwy walutowe Ukrainy według stanu na 1 czerwca wyniosły 18,12 miliarda dolarów, i w maju były o 1,6% mniejsze w związku z przeprowadzeniem wypłat związanych z zadłużeniem zewnętrznym. Głównym źródłem uzupełnienia rezerw stał się zakup walut na rynku międzybankowym – od początku bieżącego roku Narodowy Bank kupił dla rezerw 1,2 miliarda dolarów. W zeszłym tygodniu przedstawicielstwo na Ukrainie otworzył jeden z największych eksporterów zboża w Australii GrainCorp, a według Ministerstwa Infrastruktury Ukrainy, jeden z największych producentów elektrycznych i baterii litowych na świecie – chiński BYD rozważa możliwość stworzenia zakładu produkcyjnego na terenie Ukrainy.

Wasyl Sydorowicz

Artykuły powiązane