Tydzień 15-19 października w gospodarce Ukrainy

Tydzień 15-19 października w gospodarce Ukrainy
Długo oczekiwany stand-by, wzrost cen gazu i ratingi konkurencyjności i ubóstwa.

 

Głównymi wiadomościami życia gospodarczego Ukrainy w zeszłym tygodniu stały się: długo oczekiwana oficjalna decyzja Międzynarodowego Funduszu Walutowego o wyrażeniu zgody na udzielenie Ukrainie programu kredytowego stand-by, który zamieni niezakończony program rozszerzonego finansowania, wzrost cen na gaz dla ludności, wzrost Ukrainy w światowym rankingu konkurencyjności i potwierdzenie ubóstwa Ukraińców w światowym rankingu zamożności obywateli, a także zniesienie moratorium na likwidację walutowej hipoteki i wdrożenie procedury upadłości konsumenckiej osób fizycznych.

Wiadomość o wstępnym przyznaniu Ukrainie nowego programu kredytowego z MFW pojawiła się w piątek, 19 października. Biuro prasowe Funduszu oficjalnie poinformowało, że ukraińska władza i personel Międzynarodowego Funduszu Walutowego osiągnęły porozumienie co do warunków ekonomicznych dla udzielenia Ukrainie programu stand-by. Zgodnie z treścią komunikatu, program ten będzie trwał 14 miesięcy i ma zastąpić umowę o świadczeniu programu rozszerzonego finansowania, która została zamknięta w marcu 2015 r. i powinna była zakończyć się w marcu 2019 roku. Nowy program stand-by zapewni Ukrainie dostęp do 3,9 mld dolarów finansowania z Funduszu, a jej celem będzie dalsza konsolidacja fiskalna i powstrzymanie inflacji, a także przeprowadzenie reform w celu wzmocnienia administracji podatkowej, finansowej i sektora energetycznego.

Biuro prasowe MFW podkreśliło, że decyzja o przyznaniu programu jest wstępna. "Dzisiejsze porozumienie odzwierciedla zamiar MFW nadal pomagać Ukrainie w osiągnięciu silniejszego, bardziej zrównoważonego i zintegrowanego wzrostu gospodarczego. Nowy program został opracowany w ścisłej koordynacji z Bankiem Światowym i Unią Europejską, które prowadzą równoległą pracę wsparcia dla Ukrainy", - podkreślono w oświadczeniu i zaznaczono, że porozumienie o programie powinno zostać zatwierdzone przez kierownictwo MFW i zarząd Funduszu, przy czym posiedzenie rady nadzorczej odbędzie się jeszcze w tym roku, po zatwierdzeniu przez ukraiński parlament budżetu państwa na rok 2019 i wzrost taryf gazu i ogrzewania dla gospodarstw domowych z jednoczesnym zabezpieczeniem najbiedniejszych obywateli.

Wstępną decyzję o zmianie programu pozytywnie oceniło ukraińskie Ministerstwo Finansów. "Nowy program stanowi podstawę dla współpracy Ukrainy i MFW na okres, który wykracza poza prezydenckie i parlamentarne wybory w 2019 roku, i pomoże Ukrainie w przyszłości wcielać swoją fiskalną i monetarną politykę... Jesteśmy przekonani, że porozumienie stand-by będzie wystarczającym wsparciem dla Ukrainy, w czasie gdy kontynuujemy nasze reformy strukturalne. Gospodarka Ukrainy rośnie już od dziesięciu kwartałów z rzędu, inflacja i deficyt budżetowy są pod kontrolą, inne wskaźniki makroekonomiczne też wykazują pozytywną dynamikę" – skomentowała oświadczenie MFW p.o. ministra finansów Ukrainy Oksana Markarowa i zaznaczyła, że Ministerstwo Finansów oczekuje ostatecznego przyjęcia programu do końca 2018 roku.

Ukraiński rząd rozpoczął realizację warunków nowego hipotetycznego programu MFW również 19 października - na nadzwyczajnym posiedzeniu Gabinetu Ministrów postanowiono zwiększyć cenę na gaz dla ludności o 23,5%. Od 1 listopada cena gazu ziemnego dla ludności i komunalnych przedsiębiorstw ciepłowniczych wzrośnie z 6957,9 hrywien do 8550 hrywien za tysiąc metrów sześciennych. Jest to dość znaczna podwyżka, ale nie podnosząc taryf na gaz dla ludności do jednego poziomu z przemysłowym, jak tego bardzo mocno i nieustępliwie wymagał MFW przy omawianiu transz według programu rozszerzonego finansowania. Więc nie jest wykluczone, że kwestia ceny na gaz zostanie poruszona przez Funduszu i po przyjęciu zrównoważonego budżetu państwa na 2019 rok – przynajmniej tak wynika z oświadczenia MFW. Chociaż z drugiej strony pytanie zrównoważonego budżetu i ceny gazu są ze sobą powiązane – im wyższa cena, tym więcej państwo jest zmuszone wydać na dotacje mieszkaniowe. W zeszłym tygodniu rząd skorygował zasady udzielania dotacji mieszkaniowych dla ludności, ale nie ma skutecznych mechanizmów kontroli ich świadczenia – jak niedawno informowaliśmy, Trybunał Konstytucyjny Ukrainy uznał za sprzeczne z konstytucją przepisy, które pozwalały analizować dane osobowe obywateli w procesie udzielania dotacji i wypłat socjalnych. W odpowiedzi na taką decyzję, Ministerstwo Finansów opracowało i przedstawiło rządowi nowy projekt ustawy o weryfikacji subsydiów, który inaczej reguluje ten proces, ale jak zostanie uchwalony – czas pokaże. A problem jest poważny: według danych Ministerstwa Polityki Społecznej, upublicznionych także 19 października, dwie trzecie ludności Ukrainy otrzymuje różne rodzaje pomocy socjalnej od państwa, a konkretnie dotacje mieszkaniowe dostaje 7 milionów gospodarstw domowych.

Jeśli już mówimy o państwowym budżecie – 2019, 18 października parlament 240 głosami "za" poparł projekt budżetu w pierwszym czytaniu. Zgodnie z regulaminem, rozpatrzenie projektu budżetu w pierwszym czytaniu powinno zakończyć się do 20 października, a w trzecim czytaniu, a w ogóle – do 1 grudnia. Ciekawe, że przez miesiąc w projekcie budżetu państwa deputowani wnieśli do niego ponad 2100 poprawek z dodatkowym finansowaniem 2,2 biliona hrywien, ale większość z nich nie została przyjęta, a istotnych zmian projekt nie otrzymał. Aby uzyskać finansowanie z międzynarodowych instytucji finansowych sytuacja ta powinna być zachowana do przyjęcia budżetu w całości, czy tak się stanie – czas pokaże.

W zeszłym tygodniu Ukraina była uwzględniona w dwóch rankingach – globalnej konkurencyjności oraz bogactwa obywateli. W rankingu globalnej konkurencyjności Global Competitiveness Index, który publikuje Światowe Forum Gospodarcze w połączeniu z Eurazjatyckim Instytutem Konkurencyjności i firmą doradczą Strategy Partners, Ukraina awansowała o 6 pozycji w porównaniu do 2017 roku i zajęła 83 miejsce ze 140 krajów świata. Ale nie można tego uznać za znaczące osiągnięcie, ponieważ Światowe Forum Gospodarcze zmieniło metodologię obliczania miejsca w rankingu, weryfikując podejście do niektórych wskaźników. W rezultacie, w porównaniu z rokiem poprzednim w Ukrainie poprawił się tylko jeden wskaźnik – "Dynamika biznesu", a w 11 składnikach rankingu pozycji Ukrainy pogorszyły się. Najgorsze pozycji Ukrainy - według wskaźników "stabilność makroekonomiczna" (131 miejsce) " "system finansowy" (117 miejsce) i "instytucje" (110 miejsce). Najbliższymi sąsiadami Ukrainy w obecnym Global Competitiveness Index jest Dominikana (82 miejsce) i Macedonia (84 miejsce), a wszyscy jej geograficzni sąsiedzi zajmują wyższe pozycje. Na przykład, Polska – 37, Rosja – 43, Słowacja – 41, Węgry – 48, Rumunia – 52 , czyli z sąsiadów poniżej Ukrainy jest tylko Mołdawia, która zajęła 88 miejsce.

Co do drugiego rankingu - osobistego bogactwa obywateli, który jest częścią corocznego raportu o światowym dobrobycie Global Wealth Report od szwajcarskiej grupy kapitałowej Credit Suisse, w tym Ukraina zajęła 123 pozycję ze 140 krajów świata pod względem poziomu bogactwa z 1563 USD na jednego dorosłego mieszkańca. Powyżej Ukrainy w rankingu obok jest Nepal (2054 dolary na jednego dorosłego mieszkańca) i Kamerun (2282 dolary), obok – Białoruś (1563 dolary), poniżej – Tadżykistan (1364 dolary) i Zambia (1197 dolarów USA). W poziomie bogactwa w ogóle, Ukraina zajmuje 80 miejsce na świecie z ogólnym bogactwem 55 miliardów dolarów.

Z innych ubiegłotygodniowych nowości życia gospodarczego Ukrainy warto zauważyć przyjęcie przez Radę Najwyższą Kodeksu z procedur upadłościowych, który wprowadza procedurę upadłości osób fizycznych i doskonali procedury upadłości przedsiębiorstw i organizacji. Dodatkową cechą nowego Kodeksu jest to, że anulował wprowadzone w 2014 roku moratorium na pozyskiwanie mieszkań od osób zadłużonych, na podstawie otrzymanego wcześniej kredytu hipotecznego w walutach obcych. Zamiast tego wprowadzono specjalny 5-letni okres restrukturyzacji walutowej kredytów hipotecznych z obowiązkową wymianą na hrywnę, który wg umowy powinien być restrukturyzowany na 10 lub 15 lat, z preferencyjną stawką, jeżeli przedmiot hipoteki jest jedynym mieszkaniem dłużnika. Ukraiński biznes utrzymuje pozytywne oczekiwania w stosunku do aktywności w ciągu najbliższych 12 miesięcy – wynika z ankiety Narodowego Banku Ukrainy, indeks oczekiwań biznesowych na następny rok wyniósł 117,2%. Przedstawiciele firm spodziewają się, że średni kurs wymiany za 12 miesięcy wyniesie 29,6 hrywny za dolara. Saldo handlu zagranicznego Ukrainy w okresie styczeń-sierpień 2018 roku było ujemne i wyniosło 5 miliardów dolarów, co stanowi wzrost o 45,7% w porównaniu z analogicznym okresem w 2017 roku.

 

Wasyl Sydorowicz

Artykuły powiązane