Tydzień 17-22 grudnia w gospodarce Ukrainy

Tydzień 17-22 grudnia w gospodarce Ukrainy
Długo oczekiwana transza, poprawa ratingów, TOP-100 łatwości prowadzenia biznesu i przychody Ukraińców.

 

Najważniejszymi wiadomościami minionego tygodnia w ukraińskiej gospodarce stały się: zatwierdzenie przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy nowego programu stand-by dla Ukrainy i udzielenie w jego ramach długo oczekiwanej pierwszej transzy; poprawy suwerennych ratingów Ukrainy; wejście Ukrainy w TOP-100 krajów gdzie najłatwiej prowadzi się interesy; kolejne rewizje w ukraińskich firmach informatycznych i informacje o tym, gdzie i jak zarabiają Ukraińcy.

Najbardziej oczekiwane dla ukraińskiej gospodarki wydarzenie 2018 roku odbyło się zgodnie z planem we wtorek, 18 grudnia. Rada dyrektorów Międzynarodowego Funduszu Walutowego zaakceptowała uruchomienie dla Ukrainy programu kredytowego stand-by na łączną kwotę 3,9 mld USD z terminem 14 miesięcy. Zgodnie z regulaminem programu, 1,4 miliona dolarów wydzielane jest natychmiast, reszta z określonej kwoty będzie przekazywana po półrocznych rewizjach wykonywania programu. W komunikacie MFW podkreślono, że nowy program będzie koncentrować się na czterech priorytetach: dalszej konsolidacji fiskalnej w celu zmniejszenia zewnętrznego długu publicznego, dalszym spadku inflacji przy zachowaniu elastycznego kursu waluty krajowej, wzmocnieniu sektora finansowego ze zwrotem aktywów i regeneracją kredytowania, a także w kompleksie reform strukturalnych w celu poprawy administracji podatkowej, prywatyzacji i zarządzania. "Ukraińska władza przy wsparciu społeczności międzynarodowej z powodzeniem odzyskała stabilność makroekonomiczną i wzrost. Rozsądna polityka fiskalna i pieniężna oraz tryb wolnego kursu walutowego pomogły zmniejszyć deficyt salda fiskalnego i bieżącego. Częściowo odbudowano rezerwy i wzrosło zaufanie" - powiedział w swoim komentarzu, pierwszy zastępca dyrektora generalnego MFW David Lipton.

Decyzja MFW przewiduje również kasację zatwierdzonego w 2015 roku, jednak niezrealizowanego programu rozszerzonego finansowania, którego ostatnia transza została przyznana jeszcze na początku kwietnia 2017 roku. Co do nowego programu, to dla jego udzielenia i realizacji, Ukraina wzięła na siebie obowiązek do kwietnia 2019 roku przekształcić Państwową Służbę Fiskalną w dwa oddzielne organy: Urząd Skarbowy i Służbę Celną. Pierwszy krok, aby spełnić ten warunek został zrobiony w zeszłym tygodniu – odpowiednie rozporządzenie rządu zostało podjęte 18 grudnia. Z innych zobowiązań warto zauważyć dalszy wzrost taryf na gaz i ustalenia jednej ceny dla wszystkich konsumentów do 1 maja 2020 roku, dalszy podział przedsiębiorstwa państwowego "Naftohaz Ukrainy" na dwie odrębne firmy, prowadzenie szeroko zakrojonej prywatyzacji i minimalizacja ilości przedsiębiorstw własności państwa, uruchomienie Sądu Antykorupcyjnego do końca czerwca 2019 roku i wzmocnienia dyscypliny w sektorze finansowym – przywrócenie wypłacalności Funduszu Gwarancji Depozytów Osób Fizycznych, zwrot państwu aktywów upadłych banków, odzyskanie aktywów państwowych banków, podejmowanie działań w odniesieniu do małych banków, które nie spełniają wymagań co do kapitału. Ukraina zobowiązała się również nie przeprowadzać żadnych warunkowych zwolnień podatkowych, ulg i przywilejów, nie zmieniać zasad opodatkowania zysków przedsiębiorstw i nie wprowadzać nowych specjalnych emerytur lub kumulacyjnego systemu emerytalnego.

Pierwsza transza wg nowego porozumienia z MFW trafiła na Ukrainę w piątek, 21 grudnia, i od razu wywarła pozytywny wpływ na gospodarkę i kurs hrywny. Dzięki transzy, która została w całości przekazana na wsparcie rezerw, rezerwy walutowe Ukrainy osiągnęły maksimum z ostatnich pięciu lat – 20,1 mld dolarów. Ostatni raz taką ilość rezerw odnotowano w styczniu 2014 roku. Decyzja MFW i otrzymanie środków znacznie wzmocniły hrywnę - na międzybankowym rynku walutowym kurs dolara spadł z 27,92 hrywien za sztukę 17 grudnia do 27,4 hrywny za dolara 21 grudnia. Gotówkowy dolar spadł z 28 do 27,4 hrywien za sztukę. Staniało nawet tradycyjnie drogie paliwo – dwie największe sieci stacji paliw w jeden dzień – 19 grudnia drastycznie obniżyły cenę benzyny o 1 hrywnę za litr, a oleju napędowego – o 50 kopiejek za litr. Inne sieci również obniżył cenę paliwa.

Decyzja MFW miała bezpośredni wpływ na międzynarodowe ratingi suwerenne Ukrainy. Agencja Moody's 21 grudnia podwyższyła długoterminowy rating Ukrainy i jej papierów wartościowych z poziomu Саа2 z Саа1, jednocześnie zmieniając ich prognozę z pozytywnej na stabilną. W komunikacie agencji stwierdzono, że głównymi czynnikami rewizji stało się znaczące wzmocnienie zewnętrznej stabilności dzięki programowi stand-by z MFW i związaną z tym możliwość wyjścia na rynki pożyczek, które zmniejszają ryzyko niewypłacalności, przewidywane zmniejszenie korupcji dzięki zatwierdzonym reformom, a także poprawa stabilności Ukrainy w konflikcie z Rosją. Jako powód pogorszenia prognoz agencja wymieniła zależność Ukrainy od finansowania MFW i ryzyko hamowania reform. Na zależności Ukrainy od finansowania MFW podkreślają analitycy innej agencji – Fitch Ratings, która nie zdecydowała się na rewizję ustalonego w październiku ratingu kraju na poziomie B- ze stabilną prognozą. Zdaniem Fitch, nowy program współpracy z MFW i Ukrainy wygładza krótkoterminowe ryzyko finansowe państwa związane ze spłatą długu i wyborami w 2019 roku. Agencja przypomina, że potrzeby Ukrainy w zewnętrznym finansowaniu przez spłatę długów będą tylko rosnąć, a głównym ryzykiem niewykonania programu z MFW pozostaje "antyreformowy populizm, fragmentaryczność sił politycznych i znaczne osobiste interesy w polityce".

Z innych wiadomości gospodarczych ubiegłego tygodnia warto zauważyć wejście Ukrainy do TOP-100 najlepszych krajów dla biznesu według magazynu Forbes. Ukraina zajęła 77. miejsce w tym rankingu, który jest obliczany według oceny 15 różnych wskaźników. Wśród nich – ochrona praw własności intelektualnej, innowacji, podatki, technologie, korupcja, rozmiar rynku, ryzyko polityczne, poziom życia, jakość siły roboczej, osobista, handlowa i finansowa wolność, poziom biurokracji i bezpieczeństwo inwestycji. Liderem rankingu stała się Wielka Brytania, a na drugim miejscu – Szwecja, trzecim - Hongkong. Polska w rankingu zajmuje 34. miejsce, Rosja – 55., a sąsiadami Ukrainy w rankingu jest Argentyna (76. miejsce) i Sri Lanka (78. miejsce). Na Ukrainie trwa „odszarzanie” gospodarki - według raportu Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego i Handlu, poziom szarej strefy w drugim kwartale 2018 roku spadł o 1 punkt procentowy i wyniósł 32% PKB. Ukraina zebrała rekordowe zbiory zbóż – według danych Ministerstwa Polityki Rolnej i Żywności, całościowy zbiór ziarna w 2018 roku wyniósł około 70,1 mln ton wobec 62 mln ton w 2017 roku.

Na zakończenie należy również wspomnieć o wiadomości, które dotyczą pracy na Ukrainie i dochodów Ukraińców. Według informacji ministra polityki społecznej Andrija Rewy, w okresie styczeń-październik 2018 r. realne zarobki na Ukrainie wzrosły o 13%. Mimo to, według raportu o stabilności finansowej Banku Narodowego Ukrainy, w pierwszym półroczu 2018 roku realny dochód ludności wyniósł 82% od poziomu z 2013 roku. Stosunkowo niskie dochody ludności prowadzą do migracji zarobkowej – według tego samego Andrija Rewy, obecnie na stałe za granicą pracuje 3,2 mln obywateli Ukrainy, a tymczasowo – od 7 do 9 milionów osób. Najwięcej Ukraińców – około 2 mln osób pracuje w Polsce, gdzie w 2017 roku otrzymali oni około 82% wszystkich zezwoleń na pracę. Ukraina stała się głównym źródłem informatycznych talentów dla Izraela – według informacji izraelskiej organizacji non-profit Start-Up Nation Central, na Ukrainie pracowników poszukuje i zatrudnia 45% z obecnych w kraju firm z branży technologii informacyjnych. Na Ukrainie, pracownicy ze sfery IT, jak się wydaje, nadal nie czują się zbyt komfortowo – 20 grudnia Państwowa Służba Fiskalna przeprowadziła przeszukania w charkowskiej firmie Brander, która jest zaangażowana w rozwój oprogramowania i projektowanie stron internetowych. Przyczyną usankcjonowanych sądownie działań śledczych stało się ... śledztwo w sprawie rzekomo niezarejestrowanych pracowników, które powinno było być prowadzone przez zupełnie inny organ – Państwową Inspekcję ds. Pracy. Kierownictwo firmy informatycznej skomentowało sytuację dość ostro, nazywając akcję "próbą sparaliżowania pracy przedsiębiorców i siania paniki w celu wymuszenia".

 

Wasyl Sydorowicz

Artykuły powiązane