Tydzień 29 sierpnia – 2 września w gospodarce Ukrainy

Tydzień 29 sierpnia – 2 września w gospodarce Ukrainy
Start e-Deklaracji i korupcyjna nieodpowiedzialność, perspektywy pieniędzy z MFW i wzrost rynków.

Ubiegły tydzień przyniósł ukraińskiej gospodarce dwie ważne pozytywne wiadomości. Pierwszą wiadomością było uzyskanie państwowego atestu na system elektronicznych deklaracji stanu majątkowego dla urzędników państwowych i uruchomienie tego systemu w pełnej funkcjonalności, a drugi – choć jakaś konkretyzacja terminów rozpatrzenia kwestii wznowienia współpracy Ukrainy z Międzynarodowym Funduszem Walutowym.

Wraz z uruchomieniem systemu e-Deklaracji, który jest jednym ze skuteczniejszych narzędzi antykorupcyjnych a także kluczowym wymogiem dla wznowienia współpracy z MFW i wprowadzenia ruchu bezwizowego z Unią Europejską, Ukraina formalnie wpisała się w termin. 30 sierpnia Państwowa Służba Specjalnej Łączności i Ochrony Informacji poinformowała o usunięciu wad w systemie, a 31 sierpnia wydała państwowy certyfikat zgodności zintegrowanego systemu ochrony informacji. Na podstawie wydanego certyfikatu, który przekazał osobiście dyrektor Narodowej Agencji ds. Zapobiegania Korupcji szefowi PSSŁiOI Łeonid Jewdoczenko, agencja uchwaliła decyzję wprowadzić system e-Deklaracji do przemysłowej eksploatacji od 1 września 2016 roku. Ale tak naprawdę system nie został w pełni uruchomiony do końca tygodnia– według doniesień ukraińskich mediów, według stanu na 3 września były problemy ze złożeniem deklaracji, jak i z systemem pocztowym, a złożone wcześniej deklaracje były w ogóle nie dostępne na publicznej stronie systemu.

Mamy nadzieję, że w najbliższym czasie wady będą usunięte, bo inaczej ruchu do przodu nie będzie. Chociaż, zgodnie z informacjami z systemu sądowniczego, tego ruchu i tak nie ma – według badań przeprowadzonych przez agencję "Nasze pieniądze", w ciągu ostatniego roku ani jeden z ukraińskich urzędników wysokiego szczebla nie został ukarany za korupcję z artykułów o przywłaszczenie i malwersację majątku państwowego, nadużycia władzy lub korupcji. W sumie, w okresie od lipca 2015 do czerwca 2016 r. za przestępstwa korupcyjne zostało skazane 952 osoby, z których tylko troje to urzędnicy kategorii "A" (głowy powiatów i zastępca przewodniczącego jednej z państwowych inspekcji), wyrok w odniesieniu do których nie wszedł w życie. W sumie z 952 skazanych 312 osób wykręciło się grzywnami, przy czym 70% to grzywny do 20 tysięcy hrywien, 336 – zwolniono od kary poprzez warunkowe skazanie, 137 osób zostało uniewinnione. Realne kary więzienia otrzymało tylko 128 osób.

Co do współpracy z Międzynarodowym Funduszem Walutowym, 1 września pojawiła się oficjalna informacja o terminie rozpatrzenia sprawy przez radę dyrektorów MFW. Jak poinformował oficjalny przedstawiciel Funduszu Jerry Rice, posiedzenie rady nadzorczej odnośnie drugiej rewizji programu współpracy z Ukrainą planowane jest w drugiej połowie września. Dokładna data spotkania zostanie ogłoszona w najbliższym czasie – po tym, jak strony zakończą uzgadniane "niektórych kwestii technicznych". Pomimo znacznego prawdopodobieństwa ilości tych pytań, ukraiński minister finansów Ołeksandr Danyluk bardzo ostrożnie komentuje kwestię kredytu MFW, oświadczając jedynie, że Ukraina jest "bardzo blisko" do uzyskania tego kredytu, a kredyt będzie "ważnym sygnałem dla rynków, dla inwestorów, i odblokuje inne wsparcie finansowe".

Natomiast Narodowy Bank Ukrainy jest bardziej konkretny odnośnie kredytowych oczekiwań – zgodnie z kwartalnym raportem inflacyjnym NBU za lipiec, Ukraina oczekuje w bieżącym roku 2 transze z MFW na łączną kwotę 2,3 mld dolarów. W sumie, Narodowy Bank przewiduje w bieżącym roku przyswojenie przez Ukrainę 5 mld dolarów finansowania zagranicznego, wśród których – 1 mld dolarów pod gwarancje USA i 600 mln euro pomocy makrofinansowej z Unii Europejskiej, której warunkami otrzymania jest przyjęcie pakietu energetycznych projektów ustaw, jakie dotyczą statusu Krajowej Komisji ds. Regulacji Energetyki i Usług Komunalnych, reformy rynku gazu i energii elektrycznej, a także stworzenie Funduszu Efektywności Energetycznej. Nawiasem mówiąc, pomimo braku finansowania zagranicznego, Ukraina znalazła możliwość i wypłaciła z tytułu odsetek restrukturyzowanych w październiku 2015 roku Euroobligacji na łączną kwotę 505,429 mln dolarów. Jak informuje agencja informacyjna "Ukraińskie Nowyny", powołując się na dobrze poinformowane źródła, wypłata kuponu odbyła się z powodzeniem 1 września, a środki na tę operację były zarezerwowane z wyprzedzeniem.

Pozytywne wiadomości nadeszły w zeszłym tygodniu i z sektora bankowego. Według informacji Narodowego Banku Ukrainy, w ciągu siedmiu miesięcy bieżącego roku działające ukraińskie banki zmniejszyły straty 3,3-krotnie w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku – do 9,3 mld hrywien. Ubiegłoroczne straty banków za 7 miesięcy wyniosły 30,2 mld hrywien. Do zmniejszenia ilości strat doszło z powodu redukcji odpisów na rezerwy pod aktywne operacje, ponieważ duże banki na podstawie wyników przeprowadzonej diagnozy sformowały swoje rezerwy jeszcze w 2015 roku. W tym samym czasie NBU podkreśla, że wynik finansowy działania banków odnośnie odpisów na rezerwy i spłatę podatków w bieżącym roku jest o 60% niższy, niż w zeszłym roku, i wynosi 13,9 mld hrywien wobec 34,4 mld hrywien w 2015 roku. Głównymi przyczynami obniżenia skuteczności działania systemu bankowego stało się dalsze zmniejszenie dochodów przy wzroście poszczególnych wydatków, w szczególności stóp procentowych i administracyjnych. Tym sposobem, dochody ukraińskiego sektora bankowego w okresie styczeń-lipiec zmniejszyły się w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku i wyniosły 101,6 mld hrywien. Procentowe koszty wzrosły na tle zmniejszenia przychodów z odsetek, przyczyną którego jest zarówno zmniejszenie portfela kredytowego, jak i pogorszenie jego jakości. Nic dziwnego, że dla niektórych działalność bankowa na Ukrainie przestaje być interesująca – 31 sierpnia okazało się, że zgromadzenie akcjonariuszy małego "Fineksbanku", które odbędzie się 22 września, będzie rozważać pytanie o likwidacji banku, a także zatwierdzą kolejność i terminy jego likwidacji.

Niektóre inne ukraińskie rynki, zadziwiająco, czują się lepiej. 1 września asocjacja "Ukrautoprom" poinformowała, że rynek nowych samochodów wzrósł w sierpniu o 63% w porównaniu z sierpniem ubiegłego roku, z wynikiem 5630 sprzedanych samochodów. To o 1,5% więcej w porównaniu z lipcem bieżącego roku. Najbardziej popularnym autem wśród Ukraińców w sierpniu była Toyota, którego poziom sprzedaży wzrósł o 31% w porównaniu z sierpniem 2015 r. – do 678 sprzedanych samochodów. Rośnie również rynek komputerów osobistych - według informacji grupy analitycznej IDC, w drugim kwartale 2016 roku dostawy komputerów na Ukrainę wzrosły o 160,6% w porównaniu z analogicznym okresem w roku 2015 – do 220 tysięcy urządzeń. Zdaniem analityków, pozytywnym czynnikiem dla wzrostu rynku w drugim kwartale była stabilizacja gospodarki i brak znaczących wahań kursu hrywny.

 

Wasyl Sydorowicz

Artykuły powiązane